මගේ මෙහෙයුම් පද්ධතිය තමයි Ubuntu. ඒක ලෝකයේ ජනප්‍රියම Linux බෙදාහැරීම් වලින් එකක්. මේ ලිපියෙන් මම කියන්න සූදානම් වෙන්නේ Ubuntu මෙහෙයුම් පද්ධතිය අලුතින් ස්ථාපනය කළාට පසු එය මාගේ භාවිතාවට ගැළපෙන තත්වයට පත් කර ගැනීම සඳහා මම අනිවාර්යයෙන් කරන දේවල් කිහිපයක්. ඒවායින් ඇතැම් ඒවා සමහරවිට ඔබටත් වැදගත් වෙන්න පුළුවන්.

මම මගේ පරිගණකයේ මෙහෙයුම් පද්ධතිය විදියට උබුන්ටු භාවිතා කරන බව මම ලියපු “හාවාගේ පිටේ සිට ලියමි“, “මේක මගේ කරුමේ” වගේ ලිපි කියවපු නිසා ඔබ දන්නවා ඇති. ඒ වගේම මම ගැන ලියපු තවත් ලිපි http://blog.budhajeewa.com/tag/ubuntu පිටුවෙන් ඔබට බලාගන්න පුළුවන්. කොහොම වෙතත් මම කැමතියි එහි අලුත් සංස්කරණයක් නිකුත් වුනාම එය යාවත්කාල කරනවාට වඩා, නැවුම් ස්ථාපනයක් කරන්න. ඒකෙ ඒ හැටි වැදගත්කමක් නැති වෙන්න පුළුවන්, නමුත් ඒක මම කැමති විදිය. ඉතින් මෙහෙම නැවුම් ස්ථාපනයක් කළාට පස්සේ නැවත මුල සිට මහෙයුම් පද්ධතිය මට ඕනෑ හැටියට සකස් කරගන්න වෙනවා. ඒ සඳහා මම අනුගමනය කරන පියවර කිහිපයක් පහත දැක්වෙනවා:

1. Wakoopa Tracker ස්ථාපනය කිරීම.

Wakoopa මගින් සිදුවන්නේ ඔබ භාවිතා කරන මෘදුකාග සහ වෙබ් ඇප්ලිකේෂන් (සියළුම වෙබ් අඩවි නොවේ.) ආදිය ගැන විමසිල්ලෙන් සිට, ඒ පිළිබඳව වාර්තාවක් ඔබටත් ඔබේ මිතුරන්ටත් දැකගත හැකි වන පරිදි ඉදිරිපත් කිරීමයි. ඒ සමගම ඔබේ පරිගණක භාවිතාව අනුව ලකුණු දීමේ ක්‍රමයක්ද මේ සේවාව අනුගමනය කරනවා. ඔබ ලබාගන්නා ලකුණු මත පදනම්ව ඔබව වරින්වර එක් එක් ප්‍රවීණතා ස්ථරවලටත් ඇතුලත් කරනවා.

ඉතින් හැම මොහොතෙද කෙසේ හෝ මෙහි ලකුණක් වැඩි කරගෙන ඊළඟ ප්‍රවීණතාමට්ටමට යන්න තියන ආසාව නිසා මම මෙහෙයුම් පද්ධතිය ස්ථාපනය කළ ගමන් කරන්නේ Wakoopa Tracker එක ස්ථාපනේ කරන එක. මේ Wakoopa ගැන ඔබට වැඩි දුරපැහැදිළි කළ යුතු නොවන්නේ මා විසින් ලියූ “ඔබේ තරම මැනගන්න Wakoopa භාවිතා කරන්න!” ලිපිය කියවලා ඔබ ඒ ගැන දැනටමත් දන්නා නිසා.

2. Configuring IBus and font settings.

මම ඉතිං සිංහලෙං හිතන, සිංහලෙං කියන, සිංහලෙං ලියන මනුස්සයා නෙව. ඉතිං මගේ කොම්පීටරේත් සිංහලෙං ලියන්ඩ කියවන්ඩ පුළුවං වෙන්න එපෑ.

Ubuntu 9.10 සහ ඊට පස්සෙ ඉඳං සිංහල ස්ථාපනේ කරන්න අමුතු මහන්සියක් වෙන්න ඕන නෑ, කොහොමත් එන හිංගලේ සක්‍රීය කරගන්න විතරයි තියෙන්නේ! ඒගැන දැනගන්න ඕනෑ නම් ඔබට කරන්න තියෙන්නේ මම ලියපු “Ubuntu 9.10 (Karmic Koala) මත සිංහල සක්‍රීය කිරීම.” ලිපිය කියවන එක.

3. sudo apt-get update, sudo apt-get upgrade.

Windows වැනි සමහර මෙහෙයුම් පද්ධති වගේ නෙවෙයි මේවා සඳහා නිතරම updates එනවා. ඉතින් අපි Ubuntu පිටපතක් බාගෙන ස්ථාපනේ කරන අතරතුරදී මොකක්හරි update එකක් එන්නත් ඉඩ තියනවනේ. ඒ නිසා Ubuntu ස්ථාපනේ කළ ගමන් යාවත්කාල කරන්නත් මම අමතක කරන්නේ නෑ. එහෙම කළාම ඔබට ලැබෙනවා කිරි ටොයිය වගේ අලුත්ම අලුත් මෙහෙයුම් පද්ධතියක්! 😉

ඒ සඳහා

sudo apt-get update

හා

sudo apt-get upgrade

විධානයන් ධාවනය කරන්න.

මේ යාවත්කාලකරණ ක්‍රියාවලියට ටික වෙලාවක් යන නිසා ඒ අතරේ මම නම් කරන්නේ Ubuntu සමග පෙරනිමියෙන් ලැබෙන tetris ක්‍රීඩාවක් වන Quadrapassel වටයක් ක්‍රීඩා කරන එක!

4. sudo apt-get install ubuntu-restricted-extras.

Ubuntu කියන්නේ නිදහස් මෘදුකාංග පමණක් ඇතුලත්ව නිර්මාණය ලබන ලිනක්ස් බෙදාහැරීමක්. ඒ නිසා අපිට අවශ්‍යවන MP3 හා අනෙකුත් බහුමාධ්‍ය codecs, flash player ආදිය Ubuntu සමග පෙරනිමියෙන් එන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ඒවා අපිට අතින් ස්ථාපනේ කරගන්න වෙනවා. එහෙම කීවට මේක මහ අමාරු දෙයක් නෙවෙයි.

sudo apt-get install ubuntu-restricted-extras

කියන විධානය දෙන්න විතරයි ඕන!

ඒකටත් ටිකක් වෙලා යන නිසා Quadrapassel වටයක් ක්‍රීඩා කරන්න. ඒක මොළේටත් හොඳලු.

5. Ubuntu Tweak ස්ථාපනේ කිරීම.

Ubuntu Tweak කියන්නේ Ubuntu මෙහෙයුම් පද්ධතිය fine tune කරගන්න, ඒ කියන්නේ අපිට ඕනෑ විදියට හා හොඳ විදියට ධාවනය වීම සඳහා සකසා ගැනීමට තිබෙන තෙවැනි පාර්ශවීය මෘදුකාංගයක්.

මේක භාවිතයෙන්,

  • නව පැකේජ ස්ථාපනය කිරීම හා අස්ථාපනය කිරීම.
  • ඉවත් කරන ලද පැකේජ සඳහා අවැසි වූ configuration data ආදිය ඉවත් කිරීම.
  • නව මූලාශ්‍ර (repositories) එක් කිරීම හා ඉවත් කිරීම.
  • ස්ථාපිත පැකේජයන් යාවත්කාල කිරීම.
  • පරිශීලක ඇතුලුවීමත් සමග ඇරඹෙන මෘදුකාංග පාලනය කිරීම (Auto startup applications.).
  • GNOME පාරිසරිකය හා සම්බන්‍ධ සැකසුම්.

ආදී බොහෝ දේ අපට අවැසි ආකාරයට සකසා ගන්න පුළුවන්.

මේක නම් විධානයක් ලබා දී ස්ථාපනය කරන්නට බැහැ. http://ubuntu-tweak.com/ වෙත ගොස් එහිදී ලබාදෙන ස්ථාපකය බාගෙන ස්ථාපනය කරගන්න වෙනවා. මෙහි තිබෙන එකම නරක තමයි මේක ස්ථාපනය වීමට එතරම් වෙලාවක් නොගන්නා නිසා Quadrapassel ක්‍රිඩා කරන්නට අවස්ථාවක් නොලැබීම! 😛

6. පහත පැනලය ස්‍වයංක්‍රීයව සැඟවෙන්නට සැලැස්වීම.

Gnome පාරිසරිකයේ යටම පිහිටන පැනලය ස්‍වයංක්‍රීයව සැඟවෙන්නට සැලසුමෙන් තිරයේ ඉඩ ඉතිරි කරගන්න පුළුවන්!

උඩ පැනල් එකත් ස්‍වයංක්‍රීයව සැඟවෙන්න හදන්න පුළුවන්. නමුත් notifications වලට අවධානය අඩු වෙන නිසා එහෙම නොකර ඉන්න එක හොඳයි.

7. Empathy හා Gwibber සකස්කිරීම.

මේකත් කොරන්න එපැයි. නැත්තං කොහොමැයි මගේ අතිජාත ඔංලැයිං මිත්තරයො ටික එක්ක සම්බන්ධ වෙන්නේ?

Emapathy නං දැං සංස්කරණ කිහිපයක සිට Ubuntu සමග පෙරනිමියෙන් එනවා. ඒ මීට කලින් භාවිතා වුනු Pidgin එක වෙනුවට. Ubuntu 10.04 වල ගොඩක් කතා කෙරෙන “Social from the start.” සංකල්පයට අනුව තමා 10.04 හෙවත් Lucid Lynx සිට Gwibber නම් Twitter client එකත් පෙරනිමියෙන් එන්නේ. Twitter client එකක් කියලා කීවාට Twitter වැනි social broadcasting සේවා කීපයකටම මෙය සහය දක්වනවා.

8. ඉහළ පැනලය සකස් කිරීම.

මේකෙ නං පියවර කීපයක්ම තියනවා.

ඉස්සෙල්ලම කරන්නේ පැනලයේ තිබෙන මෙනු බාර් එක වෙනුවට තනි බොත්තමක් ආදේශ කිරීම.

ඒ කියන්නේ මේක:

වෙනුවට මේක:

ආදේශ කිරීම.

ඒ සඳහා කරන්න තියෙන්නේ මෙනු බාර් එක මත රයිට්-ක්‍ලික් කරලා Remove From Panel කිරීමත්, නැවත රයිට්-ක්‍ලික් කරලා Add to Panel හරහා Main Menu යන්න තෝරා ගැනීමත්.

මීළඟට කරන්නේ නිතරම පාවිච්චියට එන මෘදුකාංග වල කෙටිමං ටිකක් හා Tomboy සහ Sticky Notes යන applet පැනලයට එකතු කර ගැනීම.

ඒ වගේම System Monitor applet එකත් අමතක කරන්නෙ නෑ.

ඊළඟට Clock එක හදාගැනීම.

මේකෙත් ඉතිං වැඩ කීපයක්ම තියනවා.

  • පැය විසිහතරේ ක්‍රමයට වේලාව පෙන්වීමට සකස් කිරීම.
  • දිනය, තත්පර, කාලගුණය හා උෂ්ණත්වය යන දත්ත පෙන්වීමට සකස් කිරීම.
  • පිහිටීම ජයවර්ධනපුරට සකස් කිරීම.
  • උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් වලින් හා සුළඟේ වේගය පැයට කිලෝමීටරවලින් පෙන්වන්නට සකස් කිරීම.

9. ccsm හා emerald ස්ථාපනේ කිරීම.

ccsm කියන්නේ Ubuntu වලට එක එක visual effects දාන්න තියන compiz මෘදුකාංගය අපිට ඕනෑ විදියට හදාගන්න තියන උපාංගයක්. emerald කියන්නේ metacity වෙනුවට ආදේශකයක්. ඔය transparent window borders එහෙම ගන්නේ මේකෙන් තමා!

කොච්චර visual effects දැම්මත් Windows වලදි වගේ ඒ සඳහා අධික පද්ධති සම්පත් භාවිතා කරන්නේ නැහැ ලිනක්ස්!

10. වැදගත්ම දේ!

ඔය ඉහලින් තියන පියවර සම්පූර්ණ වෙන්නට යන වෙලාව අතරතුර Quadrapassel ක්‍රීඩා කරන්න අමතක කරන්න එපා!