දැං මේ කියන්න හදන්නේ Ubuntu 9.10 (Karmic Koala) මත සිංහල භාෂාව සක්‍රීය කිරීම ගැන. මීට කලින් සංස්කරණ වලදී අපිට සිදු වුනේ උබුන්ටු මත සිංහල ස්ථාපනය ගැන කතා කරන්න, මොකද කලිං විජේසේකර යතුරු පුවරුව වගේ ඒවා උබුන්ටු සමග පෙරනිමියෙන් ආවේ නහැ. නමුත් දැන් අපිට එච්චර මහන්සි වෙන්න ඕන නෑ, පෙරනිමියෙන් එන සිංහල භාෂාව සක්‍රීය කරගන්න විතරයි තියෙන්නේ.

Share

මේ ලිපිය ලියන්න හේතුව තමයි ඒ පිළිබඳව නොදන්නා අපේ ඇතැම් සහෘදයෝ ඉස්සර වගේ මහන්සි වෙලා 9.10 මත සිංහල ස්ථාපනේ කරන්න උත්සාහ අරගෙන තිබ්බා. තවදුරටත් එහෙම ඕන නෑ කියන එක පිළිබඳව දැනුවත් කරන්නයි මේ ලියන්නේ.

මීට පෙර උබුන්ටුහි පෙරනිමි යතුරුලියන ක්‍රමවේද කළමනාකාරකය ලෙස භාවිතා වුනේ SCIM (Smart Common Input Method). නමුත් මෙවර එහි තැන අරගෙන තියෙන්නේ IBus (Intelligent Input Bus) විසින්.

SCIM වලදී මෙන් අපේ අතින් විජේසේකර යතුරු පුවරුව හා අනෙකුත් මෘදුකාංගයන් පිහිටුවීමේ අවැසිතාවයක් මෙහි නැහැ. මොකද, IBus සමග පෙරනිමියෙන්ම

  • trans
  • wijesekara-preedit
  • samanala
  • wijesekara
  • phonetic-dynamic
  • phonetic-static

යන යතුරු පුවරු පැමිණෙනවා.

IBus හි සැකසුම් වෙත ගොස් එයින් අපිට කැමති යතරපවරුවක් තෝරාගෙන අනෙකුත් IBus සැකසුම්ද හදාගත්තම තාක්‍ෂණික වශයෙන් වැඩේ සම්පූර්ණයි.

නමුත් තවමත් උබුන්ටු සමග එන සිංහල ෆොන්ටය දෝෂ සහිත නිසා වැඩේ 100%ක් සම්පූර්ණ වෙන්න ඒ ෆොන්ටය ඉවත් කරලා මලිති වෙබ් වගේ වෙනත් ෆොන්ටයක් පිහිටුවාගත යුතුව තිබෙනවා.

පියවර 0: SCIM පිහිටුවා ඇත්නම් ඉවත් කිරීම.

දැනටම ඔබේ පරිගණකය මත SCIM පිහිටුවා තියනවානම් එය ඉවත් කළ යුතුව තිබෙනවා. ඒ සඳහා

sudo apt-get remove scim

ධාවනය කරන්න.

පියවර1: IBus වින්‍යාසගත කිරීම.

System -> Preferences -> IBus Preferences හරහා ගොස් IBus Preferences සංවාද කොටුව විවර කරගන්න.

එහි Input Method ටැබය වෙත ගොස්, එහි ඇති Select an input method නම් ගලා-හැලෙන මෙනුවේ Sinhala;Sinhalese යටතේ ඇති යතුරු පුවරු වලින් කැමැත්තක් තෝරාගන්න.

මෙහි දැනටමත් තේරී ඇති English ispell නම් යතුරු පුවරව ඉවත් කර දැමීම පෞද්ගලිකව මට නම් පහසුවක්.

එම සංවාද කොටුවේම General ටැබයේ ඇති සැකසුම් මගින් IBus සක්‍රීය කිරීමටත්, යතුරු පුවරු තෝරාගැනීමටත් සඳහා වන යතුරු පුවරු කෙටි මං ඔබට අවැසි ආකාරයට සකසා ගන්න.

පියවර2: අත්‍යවශ්‍ය කාර්යයක්.

ඔබේ නිවස්න නාමාවලිය ( ~ ) වෙත ගොස් එහි ඇති “.bashrc” ගොනුව විවර කොට එහි අගටම

export GTK_IM_MODULE=ibus
export XMODIFIERS=@im=ibus
export QT_IM_MODULE=ibus

යන පේලි තුන එක් කරන්න.

ඔබේ නාමාවලියේ ඇතැම්විට “.bashrc” ගොනුව දිස් නොවනු ඇති. මෙයට හේතුව එම ගොනුව සඟවන ලද ගොනුවක් වීමත්, සඟවන ලද ගොනු නොපෙන්වීමට ඔබේ නාමාවලි ගවේෂකය සකසා තිබීමත්ය. සඟවන ලද ගොනු දැක ගැනීමට නාමවලි ගවේෂකයේ View -> Show Hidden Files ක්ලික් කරන්න. නැතහොත් ඒ සඳහා වන යතුරුපුවරු කෙටිමග වන Ctrl+H භාවිතයට ගන්න.

පියවර3: මෙහෙයුම් පද්ධතිය ආරම්භයේදී IBus ඇරඹෙන ආකාරයට සැකසීම.

මේ සියල්ල කළත් මෙහෙයුම් පද්ධතිය ආරම්භ වෙනකොට IBus ආරම්භ වෙන්නේ නැහැ. අපි නැවත නැවත System -> Preferences -> IBus Preferences වෙත ගොස් IBus සක්‍රීය කර ගත යුතුයි. මෙය කරදරයක් බැවින් මෙහෙයුම් පද්ධතිය ඇරඹෙනවාත් සමග IBus ද ඇරඹෙන ලෙස සකස් කරමු.

ඒ සඳහා System -> Preferences -> Startup Applications මගින් Startup Applications Preferences සංවාද කොටුව විවර කරගන්න. එහි Add බොත්තම ක්ලික් කොට මතු වන සංවාද කොටුවේ Command: නම් පෙළ කොටුවේ “ibus-daemon” ලෙස සඳහන් කරන්න. Name: සඳහා IBus යන්නද (පසුව හඳුනා ගැනීම සඳහා.) Description: සඳහා විස්තරයක් – කැමතිනම් – ලබා දෙන්න.

පියවර4: ෆොන්ට සැකසුම්.

උබුන්ටු සමග එන සිංහල ෆොන්ටයේ නම නොදන්නා නිසා මම කරන්නේ /usr/share/fonts/truetype හි ඇති සම්පූර්ණ freefonts බහාලුමම මකා දමා, මලිති වෙබ් වැනි ෆොන්ටයක් ස්ථාපනය කිරීමයි.

එසේ සිදුකොට

sudo fc-cache -f -v

මගින් උබුන්ටුහි ෆොන්ට කෑෂය යාවත්කාල කරගන්න.